Nhiều bang của Mỹ đang áp dụng các quy định mới về phụ gia thực phẩm, với yêu cầu từ cấm sử dụng, cảnh báo trên nhãn đến công khai thông tin bằng mã QR. Những thay đổi này đặt ra yêu cầu rà soát công thức, nguyên liệu và nhãn hàng hóa đối với doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu thực phẩm, đặc biệt là thủy sản chế biến.
 |
| Doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản chủ động phương án tuân thủ mới về phụ gia thực phẩm. Ảnh: Thu Hòa |
Quy định mới về phụ gia thực phẩm
Thị trường Mỹ đang gia tăng kiểm soát phụ gia thực phẩm không chỉ ở cấp liên bang mà còn tại từng bang. Ba đạo luật tại California, Texas và Louisiana có cách tiếp cận khác nhau, nhưng đều hướng tới kiểm soát thành phần thực phẩm và tăng cường thông tin cho người tiêu dùng.
Theo thông tin từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), tại California, Đạo luật An toàn Thực phẩm AB 418 cấm sản xuất, phân phối và kinh doanh thực phẩm chứa 4 chất gồm dầu thực vật brom hóa (BVO), potassium bromate, propylparaben và phẩm màu Red Dye No. 3 từ ngày 1/1/2027.
Doanh nghiệp vi phạm có thể bị phạt 5.000 USD trong lần đầu và tối đa 10.000 USD cho các lần tiếp theo.
Trong khi đó, Texas lựa chọn cách tiếp cận yêu cầu cảnh báo trên nhãn đối với thực phẩm chứa một trong 44 thành phần thuộc danh mục kiểm soát. Các chất này gồm một số phẩm màu như Red 40, Yellow 5, Yellow 6, cùng chất bảo quản BHA, BHT, potassium bromate, propylparaben, azodicarbonamide (ADA), titanium dioxide và nhiều thành phần khác.
Theo SB 25, cảnh báo phải được thể hiện nổi bật ở mặt trước bao bì, thông tin cho biết sản phẩm chứa thành phần không được khuyến nghị sử dụng cho người bởi cơ quan có thẩm quyền tại Australia, Canada, Liên minh châu Âu hoặc Vương quốc Anh.
Quy định ghi nhãn dự kiến áp dụng đối với bao bì sản xuất từ ngày 1/1/2027. Tuy nhiên, điều khoản này đang đối mặt với tranh chấp pháp lý tại tòa án liên bang.
Doanh nghiệp chủ động phương án tuân thủ
Tại Louisiana, quy định hướng tới công khai thông tin thành phần thông qua mã QR. Theo SB 14, được sửa đổi bởi SB 57/Act 735 năm 2026, sản phẩm thuộc diện điều chỉnh phải gắn mã QR để người tiêu dùng truy cập thông tin về các thành phần liên quan và dữ liệu an toàn thực phẩm của FDA. Yêu cầu này dự kiến áp dụng từ ngày 31/12/2028.
Ngoài ra, Louisiana quy định cấm một số thành phần trong bữa ăn tại trường công lập và trường tư nhận ngân sách bang, bắt đầu từ năm học 2028–2029.
Theo VASEP, các quy định mới có thể không ảnh hưởng lớn đến thủy sản sơ chế như tôm đông lạnh, cá tra phi lê đông lạnh hoặc cá ngừ đông lạnh. Tuy nhiên, rủi ro tuân thủ có thể tăng đối với nhóm sản phẩm chế biến sâu, giá trị gia tăng như tôm, cá tẩm bột, thực phẩm đông lạnh chế biến sẵn, hải sản đóng hộp có sốt, súp hải sản và các sản phẩm phối trộn nhiều thành phần.
Đặc biệt, doanh nghiệp sử dụng phẩm màu tổng hợp, chất bảo quản BHA, BHT hoặc bột mì tẩy trắng trong sản phẩm tẩm bột cần rà soát kỹ nguyên liệu và công thức để đánh giá khả năng đáp ứng yêu cầu tại từng bang.
Sự khác biệt giữa các quy định cũng đặt ra thách thức trong quản lý nhãn hàng hóa. Nếu nhiều bang tiếp tục ban hành các quy định riêng, doanh nghiệp có thể phải đáp ứng đồng thời nhiều yêu cầu về thành phần, cảnh báo và công khai thông tin trên cùng thị trường Mỹ.
Để hạn chế rủi ro và chi phí tuân thủ, doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản cần rà soát danh mục phụ gia đang sử dụng; xác định các thành phần thuộc diện kiểm soát tại các bang; đồng thời làm việc với nhà nhập khẩu để xác định bang tiêu thụ cuối cùng.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp nên theo dõi diễn biến pháp lý, đặc biệt đối với quy định ghi nhãn tại Texas, và từng bước cân nhắc sử dụng màu tự nhiên, phụ gia có mức độ chấp nhận rộng rãi trên thị trường quốc tế.
Việc chủ động rà soát công thức, nguyên liệu và yêu cầu ghi nhãn sẽ giúp doanh nghiệp thủy sản Việt Nam giảm thiểu rủi ro tuân thủ, duy trì khả năng tiếp cận thị trường Mỹ khi các quy định mới được triển khai.
